İKLİM DOSTU MOBİLİTE NEDİR?
Düşük ve sıfır emisyonlu ulaşım seçeneklerinin tercih edilmesidir.
Atmosferimizde doğal olarak bulunan sera gazları, dünyadan yansıyan güneş ışınlarını tutarak ısıya çevirip daha yavaş bir şekilde dünya dışına yayılmalarına sebep olur. Bu da dünyanın ortalama yüzey sıcaklığını -18°C yerine insanoğlu için yaşanabilir bir sıcaklık olan 15°C’de tutar. Başta fosil yakıtların tüketilmesi olmak üzere insan faaliyetleri sonucu atmosferde biriken sera gazı miktarının artması, sera etkisini güçlendirerek dünyamızın ortalama yüzey sıcaklığının yükselmesine sebep oluyor.

Son yıllarda sıcaklık artışları rekor seviyelere ulaşırken doğal afetler de daha sık ve yıkıcı boyutlarda gerçekleşiyor. İklim değişikliği, sıcak hava dalgaları ve kuraklık, orman yangınlarının sıklığını artırıyor, etkilerini daha fazla hissettiriyor.
Fosil yakıt kullanımından ve arazi kullanım değişikliğinden kaynaklanan sera gazı birikimi nedeniyle, sanayi öncesi döneme göre dünyanın yüzey sıcaklığı arttı. Karbondioksit (CO2), metan (CH4) ve diazot monoksit (N2O) gazlarının atmosferik birikimleri (konsantrasyonları) bugün itibarıyla en azından son 800,000 yıllık dönemde hiç olmadığı kadar yüksek bir düzeye geldi. Bu da dünyamızın yüzey sıcaklığının artmaya devam edeceğini gösteriyor.
Gezegendeki sera gazı salımının beşte birinin ulaşım sektöründen kaynaklandığı biliniyor.
Karbondioksit ve metan gibi sera gazı salımları mobilitenin de etkisiyle her geçen gün daha fazla artıyor.
Türkiye Ulusal Sera Gazı Envanteri’ne göre kara yolu ulaşımında başta dizel ve benzin tüketen araçlar olmak üzere araç sayısının artması sera gazı salımı artışlarındaki temel etkenlerin başında geliyor.

Tüm bunlar sonucunda, insanların yaşadığı gezegenin kaynaklarını tüketen yaşam tarzını değiştirmesi gereği ortaya çıktı. Eğer mobilite çağındaysak, bu iklim dostu bir mobilite çağı olmalı.
Peki ama nasıl?
Ulaşım emisyonları tek başına enerji sektörü emisyonlarının %24’üne sebep oluyor.

GÜNLÜK TERCİHLERİMİZLE DÜNYAMIZIN ÖMRÜNÜ NASIL UZATIRIZ?
- Ulaşımda mümkün olduğunca toplu taşıma tercih edilebilir.
- Yürüyerek gidilebilecek kısa mesafelerde yaya ulaşımı ya da bisiklet kullanımı seçilebilir.
- Araçlarınızı sürüş şekliniz, atmosfere salınan emisyon miktarı üzerinde büyük bir etkiye sebep oluyor. Normal devir seviyelerinde sürüş ve yüksek devirli sürüş arasında çok fark vardır. Aracınızı yüksek devir seviyelerinde kullanmayarak hız sınırlarına uyarsanız ya da ani frenlerden kaçınırsanız aracınız daha az enerji harcayacak ve karbondioksit emisyonları önemli ölçüde azalacaktır.
- Aşırı hızdan kaçınmalısınız. 100 km’nin üzerindeki hızlarda yakıt sarfiyatı artacaktır. Aracınızda hız sabitleyici varsa kullanmanız veya bu özellik yoksa trafik kurallarına göre belirlenmiş hız limitlerinde veya altında ilerlemeniz yakıt tüketiminizi azaltacaktır. Ayrıca trafik kazalarının başlıca sebeplerinden biri yüksek hızdır.
- Klimalar gücünü araç motorundan aldığı için yakıt tüketimini artırır ve daha fazla emisyon yayar. Bu nedenle gerekmedikçe klimaları kullanmayın. Özellikle yaz aylarında, araç ilk çalıştırıldığında içindeki sıcak hava camlar açılarak atılmalı ve daha sonra klima düşük kademede çalıştırılarak klima sisteminin soğumasının ardından camlar kapatılarak çalıştırılmalıdır. Klimanın daha az kullanımını sağlamak için yasal sınırın üzerindeki koyulukta olmayacak şekilde cam filmi yaptırılabilir veya fabrika çıkışı karartmalı camları olan araçlar tercih edilebilir.
- Araçlarınızın güvenliği, verimli olarak çalışmasını sağlamak, yakıt tasarrufu yapmak ve ömrünü uzatmak için düzenli olarak bakım yaptırmanız çok önemlidir. Periyodik bakım yapılması araca ve kullanıma göre değişmekle birlikte benzinli ve dizel araçlar için ortalama 10-15 bin km’yi geçen aracın bakımının yapılması önerilir.
- Aracınızda gereksiz yük varsa azaltabilirsiniz. Bu durum, aracınızın harcadığı yakıt miktarını azaltmanızı sağlayacaktır. Yedek lastik ve ilk yardım çantası gibi gerekli eşyalar hariç olmak üzere, aracınızdaki ekstra yükü azalttığınızdan emin olun.
- Lastiklerinizin düzgün şişirilmiş olduğundan ve düzenli olarak bakımının yapıldığından emin olun. Lastikler düzgün şişirilmediğinde motorunuz aracınızı ileri götürmek için daha fazla güç harcayacaktır. Aracınızın yük durumuna göre (uzun seyahatlerde fazla yük veya kişi sayısı) lastik basınçlarının kontrol edilmesi önemlidir. Lastiklerinizdeki hava basıncını korumak maddi açıdan tasarruf etmenizi sağlayacaktır. Doğru lastik basıncı, yakıt tasarrufu yapmanızı sağlar aynı zamanda lastiklerinizin de ömrünü uzatır.
- Yaz ve kış lastikleri mevsimsel hava koşullarına göre yol tutuşunu sağlayacak şekilde dizayn edilmiştir. Kış lastiklerini yazın kullanmak hem fren mesafesini uzatır hem de lastiğin ömrünü kısaltır. Hava sıcaklığı 7°C'nin altına düştüğünde kış lastiklerine geçiş yapılmalıdır.
- Trafiğin ve trafik ışıklarının yoğun olduğu yerlerde aracınızda start-stop özelliği varsa aktif hale getirmeniz yakıt tüketimine faydalı olur.
- Emisyon sistemlerini düzenli olarak kontrol edin. Her türlü koşulda motorun verimli ve düzgün çalışmasını sağlayan aracınızın emisyon sistemidir. Aracınızın emisyon ölçüm ve bakımlarınızı düzenli periyodlarda yaptırırsanız, çevreyi korumaya yardımcı olursunuz ve aynı zamanda maddi açıdan da tasarruf edebilirsiniz. Emisyon sistemlerinizi kontrol altında tutmak önemlidir.